ΚΡΗΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Μιχαήλ Δαμασκηνός: «Ο Χριστός Παντοκράτωρ
Χριστιανικό μουσείο 

Μιχαήλ Δαμασκηνός ¨Αλληγορία Θείας Μετάληψης 

Κατά τον 15ο αιώνα στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη αναπτύσσεται μία άνευ προηγουμένου καλλιτεχνική άνθηση σε αντίθεση με τις Τουρκοκρατούμενες περιοχές .
Οι μεγάλες πόλεις της Κρήτης , ο Χάνδακας , τα Χανιά , το Ρέθυμνο κατά τα μέσα του 15ου αιώνα εξελίχθηκαν σε σημαντικά κέντρα εμπορίου . Οι εύποροι Ελληνες του νησιού γίνονται οι σταθεροί πελάτες των ζωγράφων και ετσι η Κρήτη γίνεται το σπουδαιότερο κέντρο παραγωγής εικόνων όπως μαρτυρούν τα αναρίθμητα συμβόλαια που έχουν διατηρηθεί στα κρατικά αρχεία της Βενετίας και  αφορούσαν παραγγελίες που υπέγραφαν οι καλλιτέχνες .
Κατά τον 14ο και 15ο αιώνα πολλοί ζωγράφοι από την σκλαβωμένη Κωνσταντινούπολη, την Πελοπόννησο και αλλού καταφεύγουν στην Κρήτη .
Η πρωτευουσιάνικη τέχνη και η τοπικού χαρακτήρα ζωγραφική ενσωματώνονται και σηματοδοτούν μεγάλες εξελίξεις σε ένα περιβάλλον με ευνοϊκές πολιτισμικές και βιοτικές συνθήκες
Οι Βενετοί είχαν κατακτήσει την Κρήτη και οι οι Κρήτες είχαν κατακτήσει πολιτισμικά τους Ενετούς Εμπορικές σχέσεις και επικοινωνία με τους Βενετούς επιτρέπει να έρθουν σε επαφή τα καλλιτεχνικά κινήματα με την Δυτική τέχνη διευρύνοντας τους πολιτισμικούς τους ορίζοντες .
Οι Κρήτες φοιτούν στα Ιταλικά πανεπιστήμια και οι καλλιτεχνικές τάσεις της Δύσεις γίνονται γνωστές στο μεγάλο νησί που οι Ενετοί είχαν στην κτήση τους
Με αυτόν τον τρόπο τον 15ο αιώνα αναπτύσσεται στην Κρήτη Η ΚΡΗΤΙΚΗ  ΣΧΟΛΗ
Κατά τα μισά του 16ου αιώνα Κρήτες ζωγράφοι μετακινούνται στην Ηπειρωτική Ελλάδα όπου και αναπτύσσουν μεγάλη καλλιτεχνική δραστηριότητα .Μπορούσαν να εναρμονίσουν στα έργα τους την Βυζαντινή παράδοση (in forma greca) με την Δυτική παράδοση (In forma a la latina ).
Για πρώτη φορά διαπιστώνεται ότι η εικόνα πέρα από την αξία που είχα σαν Χριστιανική λατρεία γίνεται αντικείμενο συναλλαγής .Πωλείται , αγοράζεται , μεταβιβάζεται, εκτιμάται από ειδικούς και έτσι εμφανίζονται και οι πρώτοι συλλέκτες έργων στο νησί .
Η φήμη των μεγάλων ζωγράφων επιβάλλει να αναγράφεται δίπλα στην υπογραφή τους και ο τόπος καταγωγής σαν εγγύηση για την ποιότητα του έργου .
Οι Έλληνες της Βενετίας αλλά και οι ίδιοι οι Βενετοί προμηθεύονταν εικόνες απο την Κρήτη .Προτιμούσαν τις ασκητικές μορφές των Βυζαντινών εικόνων ,από τις δυτικές πιο ρεαλιστικές και εγκόσμιες λατρευτικές απεικονίσεις .
ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΙΝΑΙ

Οι σκοτεινότεροι προπλασμοί , κυρίως στα πρόσωπα .Χρησιμοποιείται το καφέ
Η τέχνη είναι απλή , λιτή με ασκητικό χαρακτήρα .
Το φως είναι λιγοστό και υποβάλει βαθιά κατάνυξη .
Οι μορφές είναι ψηλόλιγνες , λιπόσαρκες και διαθέτουν χαρακτηριστική ασκητική ευγένεια .
Ο κυριότερος εκπρόσωπος είναι ο Θεοφάνης (Μπαθάς Στρελίτζας) ο Κρης . Ηταν ενεργός κατα την περίοδο 1527 με 1548, και η πρώτη αναφορά στο όνομά του συναντάται σε μία λιτή κτητορική επιγραφή της Μονής Νικολάου Αναπαύσα στα Μετέωρα με την αναφορά χείρ Θεοφάνη μοναχού του εν τη Κρήτη Στρελίτζας
Άλλος σπουδαίος αγιογράφος είναι ο Μιχαήλ Δαμασκηνός 

15ο αιώνας
Ζωγράφος Αγγελος        ιωάννης Ακοτάντος     Ανδρέας Παβίας 
Άγγελος Ακοτάντος      Ανδρέας Ρίζος           Αγγελος Πιτζαμάνος

16ο αιώνας
Θεοφάνης ο κρης           Γεώργιος Κλόντζας
Μιχαήλ Δαμασκηνός     Δομήνικος Θεοτοκόπουλος

17ος αιώνας
Φραγκιάς Καβερτζάς                Ιερεμίας Παλλάδας         Εμμανουήλ Τζάνες
Κωσταντίνος Παλαιόκαππας   Θεόδωρος Πουλάκης       Φιλόθεος Σκούφος
Ζωγράφος Εμμανουήλ             Εμμανουήλ Σκορδίλης     Ηλίας Μόσχος

Η προδοσία Ι. Μ. Στραυρονικήτα 

Θεοφάνης ο Κρης, Η Βαΐοφόρος
Μονή Αγίου Νικολάου Μετέωρα

Αγιογραφία Αγία Άννα

ΆντΊγραφο της εικόνας του κρητικού αγιογράφου 

Γεωργίου Ακοτάντου (15 αιώνας )

Δια χειρός μου 

40Χ30 σε κόντρα πλακέ θαλάσσης 

αυγοτέμπερα 

370Ε

Σύμφωνα με το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου, η Άννα ήταν σύζυγος του Ιωακείμ. Το ζευγάρι δεν είχε παιδιά και παρακαλούσε τον Θεό να του χαρίσει ένα. Το αίτημά τους δεν έμεινε αναπάντητο από τον Θεό, ο οποίος απέστειλε άγγελο να τους γνωστοποιήσει ότι όχι μόνο θα αποκτούσαν τέκνο, αλλά ότι αυτό θα γινόταν διάσημο σε όλο τον κόσμο («λαληθήσεται το σπέρμα σου εν όλη τη οικουμένη»).

Πράγματι, η γηραιά Άννα απέκτησε ένα κοριτσάκι «εξ επαγγελίας, αλλά και κατά τους νόμους της φύσεως», σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεολογία. Το ονόμασε Μαριάμ και ήταν προορισμένη να γίνει η μητέρα του Χριστού. Η Καθολική Εκκλησία προχώρησε περισσότερο και δέχθηκε την Άσπιλο Σύλληψη της Θεοτόκου (Immaculata Conceptio).

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τρεις φορές την Αγία Άννα κατά τη διάρκεια του εορταστικού κύκλου: Στις 9 Δεκεμβρίου, τη Σύλληψή της, στις 25 Ιουλίου την Κοίμησή της και στις 9 Σεπτεμβρίου, μαζί με τον σύζυγό της Ιωακείμ. Η Καθολική Εκκλησία τιμά την Αγία Άννα στις 26 Ιουλίου.

Το Δωδεκάορτο

Πάνω από την Ωραία Πύλη υπάρχει η παράσταση του Μυστικού Δείπνου μαζί με τις εικόνες του Δωδεκάορτου. (οι δώδεκα σπουδαιότερες εορτές)

1. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου – Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ φέρνει το μήνυμα της γέννησης του Χριστού στην Παναγία.

2. Τα Χριστούγεννα – Η γέννηση του Χριστού

3. Η Υπαπαντή του Χριστού –  Ο γέροντας Συμεών «υποδέχεται» το Χριστό στο ναό, 40 μέρες μετά τη γέννησή Του.

4.  Η Βάφτιση του Κυρίου – Ο Κύριος βαφτίζεται στον Ιορδάνη ποταμό από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο.

5.  Η Μεταμόρφωση – Ο Κύριος επιτρέπει στους μαθητές του, Πέτρο, Ιωάννη και Ιάκωβο, να δουν λίγη από τη δόξα Του.

6.  Η Ανάσταση του Λαζάρου – Ο Χριστός ανασταίνει το φίλο Του το Λάζαρο, στη Βηθανία.

7.  Η Είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα – Η υποδοχή του Ιησού, στα Ιεροσόλυμα, ως βασιλιά.

8. Ο Μυστικός Δείπνος -Παράδοση του μυστηρίου της Θ. Ευχαριστίας.

9.  Η Σταύρωση

10. Η Ανάσταση

11.  Η Ανάληψη – Το «ανέβασμα» του Χριστού στον ουρανό, 40 μέρες μετά την Ανάσταση.

12.  Η Πεντηκοστή – Η αποστολή του Παράκλητου, 50 μέρες μετά την Ανάσταση.

Τα χαρακτηριστικά της βυζαντινής Αγιογραφίας

                                           ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ


Πολλές φορές τα χρώματα στην βυζαντινή Αγιογραφία είναι αφύσικα . 
Κόκκινα άλογα , μπλε,  η μοβ βράχια που δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα .
Αυτό βοηθά τον θεατή να μπει σε μία άλλη διάσταση , υπερκόσμια και πνευματική .
Το χρώμα βοηθά τον θεατή να ανιχνεύσει τα βαθύτερα μηνύματα της εικόνας .
Το λευκό : Σύμβολο του φωτός και της καθαρότητας
Το μαύρο : Συμβολίζει το μυστήριο , το τέλος , τον θάνατο
Το μπλε :Την δροσερότητα και την διαύγεια
Το πράσινο :Την ελπίδα
Το κίτρινο :Την θεία δόξα και την λαμπρότητα
Το κόκκινο :Την φλόγα και την ζεστασιά του μυστηρίου
Το γαλάζιο :Τις ακτίνες του θείου φωτός