Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2025

Το μυστηριώδες πορτρέτο του Πάμπλο Πικάσο

 

Πικάσο: Ανακαλύφθηκε το πορτρέτο μιας μυστηριώδους γυναίκας κάτω από αριστούργημα του Ισπανού ζωγράφου



                                                  Η μορφή μιας γυναίκας αποκαλύφθηκε κάτω από έργο του Πάμπλο Πικάσο

Το μυστηριώδες πορτρέτο μιας γυναίκας κάτω από ένα αριστούργημα της Γαλάζιας Περιόδου του Πάμπλο Πικάσο ανακάλυψαν ιστορικοί Τέχνης στο Λονδίνο.

Η μορφή της γυναίκας εξαφανίστηκε όταν την επιζωγράφισε ο Πικάσο πιθανώς λίγους μήνες αργότερα το 1901, σε ηλικία 19 ετών, προκειμένου να φιλοτεχνήσει το πορτρέτο του γλύπτη φίλου του, Mateu Fernández de Soto.

Επί σχεδόν 125 χρόνια παρέμενε στην αφάνεια, αλλά αποκαλύφθηκε στην πάνω δεξιά γωνία του πίνακα, όταν οι ιστορικοί του Courtauld Institute of Art του Λονδίνου, εξέτασαν το έργο χρησιμοποιώντας ακτίνες Χ και υπέρυθρες ενόψει της έκθεσης «Goya to Impressionism», που ανοίγει την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου τις πύλες της για το φιλότεχνο κοινό στη βρετανική πρωτεύουσα.

Στο τελικό έργο εικονίζεται ο γλύπτης φίλος του Πικάσο να σκαλίζει ένα αντικείμενο, ενώ στο βάθος διακρίνεται ένας πίνακας με το ανοιχτό φέρετρο του καλλιτέχνη Carles Casagemas, επίσης στενού φίλου του διάσημου Ισπανού ζωγράφου. Η αυτοκτονία του Casagemas λέγεται ότι ενέπνευσε τη Γαλάζια Περίοδο του Πικάσο, που διήρκεσε από το 1901 έως το 1904.

Το «Πορτρέτο του Mateu Fernández de Soto» είναι από τα πρώτα έργα που ενσωματώνουν τη ζοφερή στροφή του Πικάσο από τον ιμπρεσιονισμό λόγω της ένδειας και της απώλειας που βίωσε νωρίς στην καριέρα του, καθώς πάλευε να επιβιώσει ως καλλιτέχνης στο Παρίσι, ζωγραφίζοντας συχνά σε κομμάτια χαρτονιού αντί για καμβά, επιζωγραφίζοντας παλιά έργα του, ή ακόμη και καίγοντάς τα για να ζεστάνει το δωμάτιό του.

Μοντέλο ή ερωμένη του Πικάσο η γυναίκα που κρύβεται κάτω από το έργο του;

Ελάχιστα είναι γνωστά για την ταυτότητα της μυστηριώδους γυναίκας στο πορτρέτο του Πικάσο, καθώς συνεχίζονται οι απεικονίσεις και οι έρευνες.

Οι συντηρητές, ωστόσο, παρατήρησαν ότι η γυναίκα έχει πιασμένα τα μαλλιά της σε έναν κότσο σινιόν, που ήταν της μόδας στο Παρίσι την εποχή εκείνη. Εμφανίζεται καθιστή να ακουμπά στους αγκώνες της με τους ώμους της γερμένους μπροστά και με το ένα της χέρι να σφίγγει τον βραχίονα της.

«Ίσως να μείνει για πάντα ένα ανώνυμο μοντέλο», δήλωσε ο Μπάρναμπι Ράιτ, αναπληρωτής επικεφαλής της γκαλερί Courtauld, συμπληρώνοντας ότι οι ερευνητές προσπαθούν να ταυτοποιήσουν την γυναίκα. «Ίσως να ήταν απλώς κάποια που πόζαρε για τον Πικάσο... Ίσως να ήταν ερωμένη, ή μια φίλη του».

Οι ερευνητές βρήκαν ενδείξεις ενός άλλου κεφαλιού στο κάτω ήμισυ της σύνθεσης του Πικάσο κάτω από τη μορφή του φίλου του, ντε Σότο, αλλά δεν είναι σαφές εάν σχετίζεται με την εικόνα της γυναίκας.

«Ο τρόπος που εργαζόταν ο Πικάσο για να μεταμορφώσει μια εικόνα σε μια άλλη και να γίνει ένας στιλιστικός μετατροπέας έμελλε να εξελιχθεί σε ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό της τέχνης του, γεγονός που τον βοήθησε να αναδειχθεί σε μια από τις γιγάντιες φιγούρες της ιστορίας της Τέχνης», δήλωσε ο Ράιτ. «Όλα αυτά ξεκινούν με έναν πίνακα σαν αυτόν».

Πηγή : NEWSROOM IEFIMERIDA.GR

Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2025

Προμηθέας Λυόμενος. Το χαμένο Αριστούργημα

 

Προμηθέας Λυόμενος: To χαμένο αριστούργημα του Καρλ Μπλοχ, από το Τατόϊ ξανά στο φως


Ο Προμηθέας Λυόμενος ήταν ένα χαμένο αριστούργημα, όχι πια. Ο The Guardian νιώθει δέος μπροστά στο έργο του Καρλ Μπλοχ που είδε ξανά το φως στην Αθήνα

Το magnum opus Προμηθέας Λυόμενος που «έκανε τον δημιουργό του σούπερ σταρ και στη συνέχεια εξαφανίστηκε μυστηριωδώς, μαγεύει τους λάτρεις της τέχνης για άλλη μια φορά» γράφει ο The Guardian.

Το έργο που ήταν παραγγελία πρώην Έλληνα βασιλιά, καθιέρωσε τον Καρλ Μπλοχ στην πατρίδα του τη Δανία, προσέλκυσε πλήθη όπως κανένας άλλος πίνακας πριν και μετά εξαφανίστηκε μυστηριωδώς.

Τώρα, σχεδόν εννέα δεκαετίες μετά την εξαφάνιση του, το αριστούργημα του Καρλ Μπλοχ, Προμηθέας Λυόμενος σαγηνεύει ξανά τους φιλότεχνους.

«Η απήχησή του είναι εκπληκτική», είπε ο Νικόλας Παπαδημητρίου, διευθυντής του Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου στον The Guardian. «Οι άνθρωποι κάθονται και το χαζεύουν. Είναι εντελώς μαγεμένοι».

«Η δημοτικότητα του πίνακα είναι τέτοια που γίνονται σχέδια να εκτεθεί και αλλού στην Ελλάδα προτού το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο κήρυξε το έργο διατηρητέο ​​μνημείο, το εκθέσει σε μόνιμη έκθεση στο πρόσφατα ανακαινισμένο παλάτι του Τατοΐου, αργότερα φέτος» σημειώνει η Helena Smith.

Διάσημος για τις απεικονίσεις μυθολογικών ηρώων, ο Καρλ Μπλοχ ανέλαβε να φιλοτεχνήσει τον πίνακα το 1864 από τον νεαρό βασιλιά Γεώργιο Α’, γεννημένο στη Δανία, ο οποίος είχε αναλάβει τον θρόνο της Ελλάδας το προηγούμενο έτος.

Κλεισμένος στο ατελιέ του στη Ρώμη μακριά από τις αναταραχές στη χώρα μετά την επανάσταση, ο Μπλοχ εργάστηκε μανιωδώς για να τελειώσει τον πίνακα. Όταν εκτέθηκε ο πίνακας για πρώτη φορά στην Κοπεγχάγη το 1865, το έργο χαιρετίστηκε ως πρωτοποριακό και γνώρισε μια άνευ προηγουμένου επιτυχία.

Ο Προμηθέας, ένα θρίλερ που δεκαετίες στοίχειωνε τον κόσμο της τέχνης



Η ιστορία που ακολούθησε ήταν το ίδιο εντυπωσιακή. Όταν το έργο ανακαλύφθηκε τυχαία το 2012 έβαλε τέλος σε υποθέσεις δεκαετιών και ήταν και ο επίλογος σε ένα θρίλερ που είχε στοιχειώσει τον κόσμο της τέχνης για δεκαετίες.

«Οι αξιωματούχοι του υπουργείου Πολιτισμού στην Ελλάδα έμειναν έκπληκτοι όταν βρήκαν τον καμβά τυλιγμένο ενώ κατέγραφαν χιλιάδες αντικείμενα που συγκεντρώθηκαν στο Τατόι, από κτήματα που κάποτε ανήκαν στην έκπτωτη βασιλική οικογένεια. Τελευταία φορά που εκτέθηκε δημόσια ήταν σε έκθεση στην Κοπεγχάγη το 1932. Έκτοτε οι ιστορικοί τέχνηες υπέθεσαν είτε ότι είχε χαθεί σε μεταφορά του με πλοίο πίσω στην Ελλάδα είτε ότι είχε καταστραφεί σε πυρκαγιάς» γράφει ο The Guardian.

«Χρειαζόταν δουλειά», είπε η Μελίνα Φωτοπούλου, η συντηρήτρια του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού που επέβλεψε την αποκατάστασή του. «Σε μέρη υπήρχε μούχλα, ρωγμές και αποκόλληση χρώματος που απαιτούσαν αποκατάσταση και καθώς ήταν τόσο καιρό τυλιγμένο, ο καμβάς του ήταν χαλαρός».

Το εντυπωσιακό μέγεθος του έργου έκανε την επίπονη εργασία συντήρησης του πιο δύσκολη.

«Ήταν αδύνατο να αποκατασταθεί τοποθετημένο σε πλαίσιο και έτσι απλώθηκε στο έδαφος όπου το δουλέψαμε εντατικά», είπε η Φωτοπούλου, προσθέτοντας ότι υπήρχε «αρκετή νευρικότητα» στη διαδικασία. «Δεν γνωρίζαμε στο ελάχιστο πώς θα έμοιαζε με πλαίσιο. Είναι τόσο εντυπωσιακό, είναι υπέροχο».

Ο ιστορικής σημασίας πίνακας, συνδεδεμένος με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας όσο και της Δανίας είναι ένα μνημειακών διαστάσεων έργο, αφού έχει ύψος σχεδόν 4 μέτρα -για την ακρίβεια 3,98 Χ 2,77 μ.



Ο πίνακας που φέρει την υπογραφή του δανού ζωγράφου Καρλ Μπλοχ και φιλοτεχνήθηκε το 1864 για λογαριασμό του νεαρού βασιλιά Γεώργιου Α΄, ο οποίος τον είχε παραγγείλει με την ευκαιρία της ενθρόνισής του, τον αμέσως προηγούμενο χρόνο είναι ελαιογραφία σε καμβά και θεωρείται από τα σημαντικότερα, αν όχι το σημαντικότερο έργο του Καρλ Μπλοχ (1834-1890).

Ο πίνακας έχει ως θέμα του την απελευθέρωση του Προμηθέα από τον Ηρακλή, ο οποίος σκοτώνει τον αετό και τον απαλλάσσει από τα δεσμά, που του είχε επιβάλλει ο Δίας.


Ένα μυθολογικό θέμα, που όταν παρουσιάστηκε στην Βασιλική Ακαδημία Τεχνών της Κοπεγχάγης (γενέτειρας του Γεώργιου Α΄ και του ζωγράφου), το 1865 – πριν τα αποκαλυπτήριά του στην Ελλάδα – ερμηνεύθηκε ως αλληγορία των ιστορικών γεγονότων της εποχής, καθώς η χώρα είχε νωπή ακόμα την ήττα της κατά τον Πρωσσο-Δανικό πόλεμο του 1864.

Γι΄ αυτό το λόγο άλλωστε, η έκθεση είχε συγκεντρώσει πρωτοφανές πλήθος κόσμου, αφού το έργο συνδέθηκε συμβολικά με την ελπίδα των Δανών για ανάκτηση εδαφών τους.


Υποβλητικό σε σύνθεση και με δραματικό σκιοφωτισμό (και τα δύο χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού ρομαντισμού), το έργο ανήκει σήμερα στην Συλλογή Τατοΐου και ανακαλύφθηκε στο υπόγειο του ανακτόρου Πλακεντίας, κατά την έρευνα και καταγραφή των αντικειμένων που βρίσκονταν στις βασιλικές κατοικίες.

Η πορεία του έτσι, όπως ανασκευάστηκε από την Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς έχει ως εξής:

Μετά την έκθεσή του στη Δανία στάλθηκε στην Ελλάδα και τοποθετήθηκε, κατά πάσα πιθανότητα στο μεγάλο κλιμακοστάσιο του Βασιλικού Ανακτόρου των Αθηνών (σημερινή Βουλή) ενώ ξαναγύρισε στη Δανία άλλες δύο φορές, το 1910 και το 1932.

Την τελευταία φορά εκτέθηκε στο Charlottenborg Palace, το Βασιλικό Ανάκτορο της Κοπεγχάγης αλλά έκτοτε τα ίχνη του θεωρούνταν χαμένα, έτσι ο πίνακας ήταν γνωστός πλέον μόνον από ασπρόμαυρες φωτογραφίες.

Ο Καρλ Μπλοχ υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ευρωπαίους ζωγράφους του 19ου αιώνα.

Ο Καρλ Μπλοχ είχε σπουδάσει στην Ακαδημία Τεχνών της Δανίας και συνέχισε την εκπαίδευσή του στην Ιταλία. Αν και αρχικά τον ενδιέφερε τη τοπιογραφία και οι σκηνές καθημερινής ζωής, γρήγορα στράφηκε σε μυθολογικά και βιβλικά θέματα.

Ειδήσεις Σήμερα:

Το μυστήριο με τις 270.000 χάντρες



Έκπληκτοι οι αρχαιολόγοι με αρχαίο τάφο 4.900 ετών – Το μυστήριο με τις 270.000 χάντρες που ανακαλύφθηκαν





      Έκπληκτοι οι αρχαιολόγοι με αρχαίους τάφους 4.900 ετών που ανακάλυψαν - Το μυστήριο με τις 270.000 χάντρες

Στη νοτιοδυτική Ισπανία, στον ταφικό θόλο του Montelirio (που χτίστηκε μεταξύ 2900 και 2800 π.Χ.), ο οποίος υπάγεται στον μεγάλο αρχαιολογικό χώρο της Εποχής του Χαλκού Valencina de la Concepción (Σεβίλλη), ανακαλύφθηκε η μεγαλύτερη συλλογή χαντρών που έχει καταγραφεί ποτέ σε μια μόνο ταφή.

Πρόκειται για τις χάντρες του Montelirio, μία συλλογή από διακοσμητικές χάντρες, τμήμα μίας απαράμιλλης ενδυμασίας με χάντρες που φορούσαν κάποια από τα άτομα που ήταν θαμμένα στον τάφο– κυρίως γυναίκες.

Οι χάντρες αυτές, οι οποίες ανακαλύφθηκαν και στην παρακείμενη στον θόλο δομή, γνωστή ως «Η Κυρία από Ελεφαντοστό», έχουν αποκαλύψει, όχι μόνο ένα περίπλοκο δίκτυο καλλιτεχνικής παραγωγής και πόρους θαλάσσιου εμπορίου, αλλά και τον εξέχοντα ρόλο των γυναικών στις ιεραρχίες, πριν από περισσότερα από 4.000 χρόνια.

Τα πέντε τελευταία χρόνια, μια διεπιστημονική ομάδα, έχει διεξάγει ενδελεχή ανάλυση του υλικού, εφαρμόζοντας μεθόδους χρονολόγησης, μορφομετρικές αναλύσεις, αρχαιοβοτανική και πειραματικές ανασκευές.

Το αποτέλεσμα; Μία άνευ προηγουμένου ανακάλυψη: περισσότερες από 270.000 χάντρες, κατασκευασμένες κυρίως από κογχύλια και, σε μικρότερο βαθμό, από πέτρα και οστά.


Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε στο ευρύτερο πλαίσιο του χώρου της Βαλενθίνα, μια περιοχή μεγαλύτερη από 4,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η οποία κατά την Τρίτη χιλιετία π.Χ., υπήρξε κέντρο ανταλλαγής, καλλιτεχνικής παραγωγής και τελετουργικών δραστηριοτήτων. Ανάμεσα στους σημαντικότερους τάφους είναι ο Montelirio, στον οποίο οι αρχαιολόγοι ταυτοποίησαν πολλές ταφές, κυρίως γυναικών ντυμένες με ενδύματα από χάντρες που συμβόλιζαν το κύρος και την εξουσία τους στην κοινότητα.


Τα αποτελέσματα της ανάλυσης στις χάντρες

Η ανάλυση των υλικών, κατέληξε στο συμπέρασμα πως, οι περισσότερες χάντρες ήταν φτιαγμένες από κογχύλια, κατά κύριο λόγο από χτένια και καρδιοειδή, μαλάκια, ενδημικά στη θάλασσα της Ιβηρικής και του Ατλαντικού.

Η χρήση των υλικών αυτών, υποδηλώνει μια σχέση με τη θάλασσα, είτε ως σύμβολο κύρους ή σύνδεσης με πνευματικές αντιλήψεις σχετικές με το νερό.

Ερευνητές εκτιμούν πως, η παραγωγή της συλλογής αυτής απαίτησε εντυπωσιακό αριθμό πόρων και κόπου.

Εκτιμάται πως, η παραγωγή όλων των χαντρών, χρειάστηκε περίπου 247. 500 ώρες εργασίας που αντιστοιχούν σε περίπου επτά μήνες αδιάλειπτης εργασίας από μια ομάδα δέκα πολύ εξειδικευμένων τεχνιτών.

Επίσης, το σύνολο των κογχυλιών που χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή ανέρχεται σε σχεδόν έναν τόνο θαλάσσιου υλικού, τονίζοντας την περιπλοκότητα της παραγωγής και την επιρροή της στην οικονομία της κοινότητας.

Η χρήση των χαντρών αυτών στην ενδυμασία των γυναικών που ήταν θαμμένες στο  Montelirio, στηρίζει τη θεωρία πως, σ’ αυτή την κοινωνία, οι γυναίκες είχαν θεμελιακό ρόλο στην πολιτική και τη θρησκευτική σφαίρα.

Τα ενδύματα που αναλύθηκαν, περιλαμβάνουν χιτώνια που κάλυπταν όλο το σώμα, φούστες και ρούχα, διακοσμημένα με περίτεχνα μοτίβα που μαρτυρούν μεγάλο βαθμό συμβολισμού.

Δύο από τα κυριότερα άτομα, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως UE102 και UE343, φορούσαν χιτώνια με χάντρες που τις ανήγαγαν ως μορφές μεγάλης σημασίας.

Συγκεκριμένα, το σώμα UE343 είχε αποτεθεί στο κέντρο του ταφικού θαλάμου σε τελετουργική στάση με τα χέρια  υψωμένα, κάτι που έχει ερμηνευτεί ως συμβολισμός ηγετικού ή θρησκευτικού ρόλου.



                   Χάρτης των ενδυμασιών του Montelirio. Φωτογραφία: M. Luciañez Triviño and Á. Fernández Flores


Σχεδιασμένες για ταφικά τελετουργικά

Χρονολόγηση με ραδιοάνθρακα έχει επαληθεύσει πως, οι χάντρες φτιάχτηκαν ακριβώς πριν από τον θάνατο εκείνων που τις φορούσαν, ενισχύοντας την υπόθεση πως, οι ενδυμασίες αυτές είχαν σχεδιαστεί ειδικά για ταφικά τελετουργικά.

Ωστόσο, η πιθανότητα να είχαν ταφεί ταυτόχρονα όλες οι γυναίκες, εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη φύση του συμβάντος το οποίο οδήγησε στην ταφή τους.


                                                                         Οι χάντρες της ανασκαφής


Οι χάντρες των γυναικών του Montelirio

Συγκριτική ανάλυση με άλλα ευρήματα, υποδηλώνει πως, αυτού του είδους η ένδυση, ή ασυνήθιστη σε άλλες χρονικές περιόδους, υποδηλώνοντας την μοναδικότητα του Montelirio.

Σε σύγκριση με ταφές από άλλους προϊστορικούς πολιτισμούς, όπως εκείνον της Ανώτερης Παλαιολιθικής Περιόδου του Sunghir στη Ρωσία ή του Ba’ja στην Ιορδανία, όπου έχουν βρεθεί χάντρες σε μεγάλες ποσότητες, η περίπτωση του Montelirio ξεχωρίζει χάρη στην έκταση της συλλογής και πιθανόν, λόγω της πολιτικής της συμβολικής της λειτουργίας.

H μελέτη των χαντρών του Montelirio,  έχει ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην έρευνα των κοινωνιών της Εποχής του Χαλκού στην Ευρώπη.

Η προηγμένη κατασκευή, η ποσότητα των χρησιμοποιούμενων πηγών και ο ρόλος των γυναικών στο πλαίσιο αυτό, υποδηλώνουν μία κοινωνία πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι θεωρούνταν μέχρι πρότινος.

Πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα.  Πώς ήταν οργανωμένη η τάξη των τεχνιτών στην Βαλενθίνα; Τι σήμαιναν ακριβώς αυτά τα ρούχα για τις ζωές και τον θάνατο των γυναικών αυτών;

Κυρίως, για ποιον λόγο εξαφανίστηκε η παράδοση αυτή χωρίς ν’ αφήσει ίχνη σε μεταγενέστερες περιόδους;


Συντήρηση τοιχογραφίας

Συντήρηση και αποκατάσταση τοιχογραφιών